براى شناخت ميزانِ ارزش علم ، در ميان عرب كافى است بدانيد كه در دوران طلوع ستارهء اسلام ، در ميان قريش فقط هفده نفر توانائى خواندن و نوشتن داشتند . در مدينه ، در ميان گروه « اوس » و « خزرج » ، فقط يازده نفر داراى چنين كمالى بودند . « 1 » با توجه به اين بحث كوتاه و فشرده ، دربارهء مردم اين منطقه ، عظمتِ تعاليم اسلام ، در كليّهء شئون اعم از اعتقادى و اقتصادى و اخلاقى و فرهنگى روشن و نمايان مىگردد و پيوسته بايد در ارزشيابى تمدن‌ها حلقهء قبلى را بررسى كرد ، آنگاه عظمت را ارزيابى نمود . « 2 »

--> ( 1 ) . « فتوح البلدان » ، ابو الحسن بلاذرى / 457 و 459 . ( 2 ) . براى آگاهى گسترده از عقايد و فرهنگ و تقاليد و تيره‌هاى جامعهء عرب ، به دو كتاب زير مراجعه نماييد : الف - « بلوغ الارب فى معرفة احوال العرب » ، نگارش محمود آلوسى ، متوفاى سال 1270 ه . ق . ب - « المفصل فى تاريخ العرب قبل الاسلام » ، نگارش استاد جواد على ، اين كتاب در ده جلد تنظيم شده و تمام مباحث مربوط به زندگى عرب جاهلى ، را ترسيم كرده است .